Bartje

Bart is een kleine 8-jarige telg uit het grote Bartels-gezin dat in het begin van de vorige eeuw in Drente woonde. Vader is landarbeider en werkt voor een schamel loontje voor een boer. Moeder Bartels zorgt thuis voor de kinders en het huis en poept tussentijds om de haverklap een kind uit en de tiende is al op komst. De familie woont met z’n allen in een kleine woning die vader kan huren van bevriende boer. Helaas is het huisje vrij klein, te klein voor zo’n groot gezin. Als kleine jongen kijkt Bartje enorm op tegen zijn vader, die grote sterke man die van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat werkt. Met zijn moeder kan hij niet goed opschieten, vooral als ze hem een koolraapprakje belooft omdat hij geen bruine bonen lust. Als hij die avond gewoon bruine bonen met eten en daar ook nog voor moet danken, komt de kleine Bartje in opstand met zijn: “Ik bid nie voor brune bonen…” Hierna wordt hij door zijn vader en moeder buiten de deur gezet met de mededeling dat hij maar andere ouders moet zoeken. Natuurlijk komt alles weer goed maar de eerste ervaringen met de oneerlijke tweedeling tussen sterk en zwak heeft hij hiermee gehad. Bovendien krijgt Bartje regelmatig van vader met de karwats op zijn falie als hij ondeugend is geweest. Wanneer de verhuurder van het huisje zelfmoord pleegt, lijkt het of het gezin naar het armenhuis moet, maar een rijke boer uit Groningen koopt alles over en biedt vader zelfs een vaste baan aan. Maar de boer blijkt een zware slavendrijver en bovendien is het zoontje ook een zeer vervelend kind. Als Bartje en zijn broer Arie hem een poets bakken, komt zijn vader op hoge poten verhaal halen bij de familie Bartels. Ze eisen dat Bartje in hun bijzijn op zijn falie krijgt. Dit mondt uit in een vechtpartij waarop vader het huis en zijn baan verliest en zo belandt de familie in het armenhuis. In deze periode leert Bartje zijn moeder steeds meer te waarderen en ziet eindelijk het ware karakter van zijn vader. Met oudste zus Lammechien en