Alle afleveringen

De oorsprong van het heelal is het uitgangspunt van deze reeks. In snelle stappen gaan we verder in de tijd en komen naar de aarde: onze planeet. Te midden van donder en bliksem bevinden zich gloeiende lavastromen uit vuur spuwende vulkanen in kokend water. En in deze oersoep vormt zich na enige tijd de eerste cel, de primordiale cel van al het leven. En nu begint de fantastische reis naar het binnenste van een cel. Dit leidt ons naar de chromosomen en ribosomen, naar de mitochondriën en naar de celkern. En dan leren we de belangrijkste personages, die ons op deze grote reis door het menselijk lichaam gaan begeleiden, kennen.

"Twee mensen hebben elkaar heel erg lief en beginnen te knuffelen en smelten samen..." En nu gaan we op reis met een hele zwerm van zaadcellen, die alle slechts een doel voor ogen hebben: zo snel mogelijk de eicel bereiken om deze te bevruchten. Een van hen slaagt hier uiteindelijk in, en dan beleven we het wonder van nieuw leven...

Vandaag leren we het immuunsysteem kennen, in het bijzonder de witte bloedcellen. Het verhaal speelt zich af in de Thymusschool, waar jonge lymfocyt-studenten les krijgen van commandant Pierre. Hij wijst erop hoe belangrijk het is om te weten wie de vijanden van het lichaam zijn: bacteriën, virussen, stofdeeltjes, schadelijke stoffen en toxines. Commandant Pierre stelt de jonge kadetten voor aan de belangrijkste mensen van dit afweersysteem: Scout Pierrot en zijn metgezel Psi, die alles in de gaten houden, dan de politieagent Dickie, welke ter plekke strijd. Metro, de chef van de antilichaam eenheden. En dan zijn er nog de schoonmaakeenheden van immuuncellen.

Vandaag kijken we naar de inhoud van onze botten, dat wil zeggen, het beenmerg. Hier wordt het merendeel van de rode en witte bloedcellen, en de bloedplaatjes geproduceerd. Hoe belangrijk het is dat dit alles in evenwicht is, ondervindt de kleine Pierrette op een dag wanneer ze zich erg ongemakkelijk voelt. De dokter constateert dat er een overproductie van witte bloedcellen is, welke nu haar eigen lichaam aanvalt. Een ernstige ziekte, leukemie. Wat te doen? Om de vernietiging van de overtollige witte bloedcellen te bewerkstelligen, moet ook de vernietiging van andere belangrijke cellen in meegenomen worden. Dit is zeer slecht. Ten slotte besluit de arts tot transplantatie. Pierrettes broer, de kleine Pierrot zal zijn beenmerg doneren aan zijn zus...

Vandaag gaan we met Globus, Hemo en Globine op een lange reis, een reis door de bloedbaan. De bloedcellen zijn verantwoordelijk voor het zuurstoftransport naar de cellen en de afvalstoffen, koolstofdioxide, af te voeren naar de longen. Hemo houdt niet van koolstofdioxide, omdat hij het daar altijd "benauwd" van krijgt. Het gaat weer beter met hem wanneer hij eindelijk in de longen aankomt.

Elke dag produceert ons beenmerg tot zo'n 400 miljard bloedplaatjes. Maar waar dienen ze voor? Om daarrachter te komen volgen we een groep van bloedplaatjes op hun weg door de bloedbaan. Ze moeten ervoor zorgen dat het bloed is altijd blijft stromen. Er zijn grote problemen, wanneer ze op een dag een dreigende verstopping in een bloedvat tegenkomen...

Het hart, de zetel van onze emoties en stemmingen? Wie weet? Maar zeker een centraal orgaan, dat leven geeft en levend houdt, vanwege zijn onvermoeibare inzet om tijdens een mensenleven ongeveer 200 miljoen liter bloed door onze bloedbanen te pompen.

Pierrot en Psi gaan samen met twee vrienden joggen in het park. We leren twee zuurstofatomen kennen die het hebben over de vier jonge lopers. Gespreksonderwerp: de ademhaling. Maar ook stofdeeltjes en microben doen hun intrede. Deze hebben slechts een doel: met de adem in je lichaam komen en daar voor onrust te zorgen. Maar de verdedigingssystemen van het lichaam staan op wacht. De "wasstraten" in de neus werken op volle toeren, en ook de afvalstoffenscheiders in de mond en de keel hebben hun handen vol.

Vandaag neemt Globus, de oude, ervaren, rode bloedcel ons mee met een fantastische reis. Het doel van de reis: de hersenen. Ook Hemo en Globine zijn zeer enthousiast over wat er te zien en te leren is. Op hun reis leren ze de verschillende onderdelen van dit bijzondere orgaan kennen. Ze leren over de oudste delen van de hersenen welke we een lange tijd geleden geërfd hebben van onze voorouders, de reptielen, tot de nieuwste onderdelen die ons uiteindelijk tot mens maken. We zien ook op deze reis, hoe de hersenen werken.

Na de hersenen gaan we het nu hebben over de afzonderlijke schakelpunten: de zenuwcellen. Zo'n zenuwcel is in constante en directe verbinding met hun "correspondenten". Deze super-snelle boodschappers verzorgen de verbinding van de hersenen naar de verschillende organen in het lichaam. Zij maken bijvoorbeeld melding van gevoelens zoals honger, dorst, kou en hitte. Maar verwondingen, externe aanvallen en vermoeidheid worden ook geregistreerd en doorgegeven, zodat de centrale controle-instantie kan reageren...

Het is een mooie ochtend. De kleine Pierrot opent het raam en ziet een prachtige vlinder. Plotseling is hij zich ervan bewust dat hij ziet. Waarom herkennen we vormen en kleuren? Omdat deze beelden door het oog naar de hersenen gaan? Waarom huilen we wanneer we erg verdrietig zijn, en hoe komt het dat we bij grote vreugde ook tranen in de ogen kunnen krijgen?

Geen enkel ander orgaan geeft ons het gevoel zo direct met de buitenwereld verbonden te zijn, als het oor. Vandaag geeft Globus zijn vrienden een kleine excursie naar het binnenste van het menselijk gehoor...

Hoeveel kleren of schoenen heb je nodig in de loop van je leven? De huid is een soort kledingstuk, maar men kan het niet zomaar uittrekken en een nieuwe kopen. De huid moet een leven lang meegaan en zichzelf voortdurend vernieuwen. Globus komt met iets speciaals voor zijn vrienden vandaag: een kleine excursie door de verschillende lagen van de huid. Hemo en Globine komen om van verbazing als ze bijvoorbeeld zien hoe een zweetklier werkt.

Pierrot en Pierrette komen na het spelen naar huis en hebben een hele grote honger. Bij het eten spelen de tanden natuurlijk een zeer belangrijke rol, evenals de speekselklieren en de smaakpapillen. Een groep van kwaadaardige bacillen heeft het eten bekeken en besluit om mee te gaan met het voedsel naar de mond. Hun doel: een tand te besmetten, om daar een gat boren...

Pierrot mag zijn vriend Dickie mee naar huis brengen om mee te eten. Er zijn vis, aardappelen, salade en als dessert een taart. Het smaakt ze beiden goed. Maar nauwelijks is de eerste hap in de mond verdwenen, of voor ons begint de reis waarin we kijken wat er gebeurt met het eten. Al in de mond begint het verteren, dat in de maag verder gaat...

De lever verbruikt, ondanks dat hij slechts ongeveer 2% van het totale lichaamsgewicht is, ongeveer een kwart van de zuurstof. Het is een zeer gespecialiseerd laboratorium in het menselijk lichaam. Hier worden de stoffen die afkomstig zijn uit de spijsvertering verder verwerkt. Eerst is er de "Tollenaar" bij de ingang van de lever. Hij kijkt aandachtig wie het is toegestaan de lever te betreden en wie niet...

Globus, de veteraan rode bloedcellen, en zijn vrienden werken nu in een van de minder aangename delen van het lichaam. U bevindt zich op de "toegangswegen" naar de lever en de nieren. En daar verzameld zich gewoon een hoop afval...

Een onbekend orgaan is de lymfeklier met zijn takken en zijn lymfevocht. Bij het betreden van dit mysterieuze orgaan verlaten we onze vrienden, de rode bloedcellen, want ze hebben hier niets te zoeken. Maar we vinden Scout Pierrot met zijn metgezel Psi en de lymfocyten eenheden hier. En dan gaan we op een kleine reis door dit orgaan, die zorgt voor het transport van voedingsstoffen in het lichaam.

Waarom is het eigenlijk dat kleine kinderen minder last van pijn hebben als ze vallen, dan ouderen? Wat is het verschil in flexibiliteit en kwetsbaarheid tussen oudere en jonge botten? Om deze en soortgelijke vragen gaat het vandaag...

De spieren zijn ongeveer de helft van ons lichaamsgewicht. Maar er zitten niet alleen spieren in onze benen, armen of de borst die we voelen wanneer we ons in beweging of ademhaling; maar ook het hart of de wanden van onze bloedvaten zijn gemaakt van spierweefsel. Spieren moeten hard werken en daar hebben ze energie voor nodig, die komt uit suiker en vet.

Vandaag gaan Pierrot, Psi, Dickie en Pierette een duurtest in het nabijgelegen park doen. En wie veel loopt, moet veel ademen zodat je lichaam voldoende zuurstof krijgt. Maar met de lucht komt niet alleen zuurstof in het lichaam, er komen ook stofdeeltjes, gassen, en vele andere, in meer of mindere mate giftige, stoffen het lichaam in...

Vandaag zijn Pierrot en zijn vriend Dickie bezig in de tuin. Zij willen een rozenstruik verplaatsen. Het is natuurlijk onmogelijk dat de twee jongens hun handen openhalen aan de doornen. Daarna komen ze opnieuw in contact met de grond, welke ze uitgegraven hebben. Dat bevat de kwaadaardige bacillen. Die zien nu hun kans schoon en dringen het lichaam in...

Pierrot en Dickie, zijn vriend spelen tennis. Op zijn monitor in de hypothalamus bekijkt Maestro geïnteresseerd het spel en geeft instructies. In het bijzonder zijn het de hormonen zijn die altijd op pad worden gestuurd, zodat de ademhaling, de hartslag en de suiker reserves aan het verloop van het spel worden aangepast.

Pierrot gaat met zijn grootvader wandelen. Hij vertelt dat de zon de bron van alle leven is, en dat de Aarde anders een koude, desolate en levenloze planeet zou zijn. De zon zorgt dat alles groeit; het graan, het fruit en de bomen die onder andere het voor ons zo vitale zuurstof produceren. Pierrot begrijpt dat er in de natuur een voedselketen bestaat, waarbij de een de ander eet en door weer een ander wordt gegeten. Uitgesloten hiervan zijn de mensen, wij worden door niemand gegeten. Maar we hebben voedsel nodig om te te groeien, om energie te produceren en om ons in leven te houden. Maar helaas, veel mensen eten te veel, te zoet en te vet, en dan zijn er problemen...

Pierrot is behoorlijk moe na een drukke dag, en het is dus niet verwonderlijk dat hij vroeg in de avond in slaap valt. Op zijn controle monitor in het lichaam van observeert Maestro nauw deze gebeurtenis. Nu begint het voor hem een rustigere fase, maar een complete "uitschakeling" is mogelijk...

"Hoe heet het wezen dat 's ochtends op vier benen, 's middags op twee benen en in de avond op drie benen loopt?" Dit is een vraag die ooit door een Sphinx is gesteld. Het is de mens! Op de ochtend van zijn leven kruipt hij op handen en voeten, in de middag van zijn leven dan loopt hij op twee benen en als hij oud is, moet hij een stok en loopt op drie benen. Waarom worden we oud? Waarom nemen onze krachten af? Waarom kunnen niet alle onderdelen van het lichaam vernieuwd worden? Om deze en soortgelijke vragen gaat het in deze laatste aflevering.