Alle afleveringen

Europa, het jaar 1914. Het continent is zwaar gemilitariseerd en er heerst een gespannen sfeer. Veertig jaar na de Frans-Duitse Oorlog is Europa een plek vol wederzijdse haat. De grootmachten spelen een gevaarlijk schaakspel met hun bondgenootschappenpolitiek. Oorlog kennen de meeste mensen alleen nog uit schoolboeken en tijdschriften.

Het Europese conflict groeit uit tot een wereldoorlog. Griekenland, Bulgarije, Japan en het Ottomaanse Rijk mengen zich in de strijd. Overal wordt gevochten: in Europa, Afrika, op de Falklandeilanden en in de Stille Oceaan. In het totaal strijden meer dan twintig miljoen mannen mee.

De enthousiaste oorlogsliederen maken plaats voor schreeuwen van pijn en angst. Het aantal gewonden stijgt dagelijks. Er zijn te weinig dokteren en verpleegsters om ze allemaal te helpen. In allerijl worden nieuwe assistenten opgeleid – gedurende de oorlog alleen al in Duitsland 20.000. Hun training is kort en ze niet voorbereid op de omstandigheden waaronder ze moeten werken.

Miljoenen vrouwen leven gedwongen jarenlang zonder man of zoon. Ze worden gekweld door onzekerheid over het lot van hun geliefden of de zekerheid dat die niet meer terugkomen. In de loopgraven draait het voor de mannen ondertussen om overleven. Dit vergt concentratie; de gedachten aan vrouw en huis worden verdrongen. De Eerste Wereldoorlog vernietigt niet alleen de levens van duizenden soldaten, het verwoest ook families, gezinsrelaties, huwelijken en het burgerlijk moraal.

1916 is het jaar van de bloedigste veldslagen. De oorlog heeft een eigen werkelijkheid gecreëerd met eigen regels. Met onderzeeërs, vliegtuigen, tanks en gifgas worden soldaten gedood als ongedierte. Bij de rivier de Somme proberen de Geallieerden door de Duitse stellingen heen te breken terwijl de Russen in het oosten druk zetten op de Oostenrijk-Hongaarse troepen. Zonder succes: het aantal doden overstijgt alle voorgaande oorlogen. De strijdende landen lopen op hun laatste benen, maar toch wil niemand over vrede praten. Alleen vernietiging van de vijand kan de eigen verliezen rechtvaardigen.

Waar het dagelijks leven wordt beheerst door dood en vernietiging, brengt de gedachte aan thuis een gevoel van veiligheid. Voor veel soldaten is het idee ooit naar huis terug te keren de enige reden om door te vechten. Op grote schaal worden ook civiele gebouwen gebombardeerd. In de eerste oorlog op wereldschaal ontstaat een nieuwe term: het thuisfront. De oorlog wordt niet alleen in de loopgraven uitgevochten, maar ook op het land, op school en in de fabrieken. Niet alleen soldaten betalen de rekening, ook vrouwen, kinderen en ouderen krijgen hun portie ellende te verduren.

De oorlog zelf is de grootste vijand. Soldaten zijn niet langer bereid hun leven te offeren voor een zinloze zaak. In de zomer en het najaar van 1917 breken opstanden uit waar alle protagonisten mee te maken krijgen. Het volk heeft het gehad met de omstandigheden waaronder ze moeten leven.

In het voorjaar van 1918 begint het Duitse Keizerrijk met het grootste offensief sinds het uitbreken van de oorlog. Het is één van die momenten in de oorlog die zomaar voor een heel andere uitkomst had kunnen zorgen. Maar de Duitsers zijn uitgeput en het Geallieerde overwicht is te groot. In augustus beginnen Frankrijk en Engeland, versterkt met frisse Amerikaanse troepen aan een tegenoffensief. Vier jaar na het uitbreken van de oorlog staat het Duitse leger op instorten. Alle kampen moeten erkennen dat de wereld waarvoor zij ooit vochten voor altijd veranderd is.