Alle afleveringen

In het Nationale Park van de Hoge Kempen, overwoekerd door prachtige paarse heide, vindt Sven Speybrouck een desolaat kerkhof. Wie ligt hier begraven? Sven begint zijn speurtocht naar een antwoord op die vraag in en rond het kasteel van Oud-Rekem: ooit uitgeroepen tot het meest pittoreske dorp van Vlaanderen. Hij gaat er op zoek naar de pioniersjaren van de psychiatrie in ons land. In het kasteel bevond zich vanaf 1921 namelijk het 'Rijkskrankzinnigengesticht' van Rekem. Daar hoorde ook een begraafplaats bij. Sven praat met voormalige bewakers en inwoners van de instelling. Hij bezoekt ook het moderne Zorgcentrum en ontmoet er patiënten en ex-patiënten, én de grafdelver van toen. Deze documentaire vertelt iets over de psychiatrie in ons land nog voor die goed en wel was uitgevonden. Het is een beklijvend verhaal over mensen aan de rand van onze maatschappij.

De ontdekking van het Italiaanse opschrift 'Vietato Fumare' in een boerenschuur in Maldegem is voor Sven Speybrouck de start van een nieuwe ontdekkingstocht in Publiek geheim. De Italiaanse tekst dateert uit 1940. In de Tweede Wereldoorlog was de boerenschuur een hangar en het omliggende boerenerf een vliegveld dat door Italianen was aangelegd om hun bondgenoten de Duitsers te helpen bij de 'Slag om Engeland': Aeroporto Urano. Toen de Belgische regering - op dat ogenblik in Londen - de aanwezigheid van de Italiaanse strijdkrachten in België vernam, verklaarde ze zich in staat van oorlog met Italië. Sven praat met een boer op zijn erf, met de nazaat van een fascistische Italiaanse piloot, met een historicus in het Ministerie van Buitenlandse Zaken, met een Britse historicus in Londen en met een ex-officier van de Congolese Force Publique. Samen vertellen ze over deze quasi-onbekende oorlog tussen België en Italië. Een oorlog die niet gevoerd werd in Europa maar in Oost-Afrika.

Voor de derde aflevering strijkt Sven Speybrouck neer in het hartje van Gent. Hij komt er terecht in een immens verlaten gebouw van meer dan 100 jaar oud. De cirkelvormige hal ligt niet ver van de Vooruit, bijna onzichtbaar verscholen tussen de huizen en winkelstraten. Het is het zogenaamde 'Nieuwe Circus'. De geschiedenis van deze plaats is opgebouwd uit meerdere lagen: ze rijgt auto's en schaars geklede dames naadloos aan elkaar. Maar het is vooral het verhaal van het eerste en enige stenen circus van Gent. Sven gaat niet alleen langs bij autospecialisten, maar ook bij circusexperten en -artiesten. Op zoek naar verhalen over vertier. Om nog beter te weten wat er zich in het circus van Gent zoal heeft afgespeeld, trekt hij ook naar Amiens. Daar staat namelijk een soortgelijk stenen circus - een erfenis van schrijver Jules Verne - maar daar valt ook nu nog heel wat entertainment te beleven.

In de zuidelijke hal van het Brusselse Jubelpark bevindt zich Autoworld: het grootste automuseum van België. Maar ooit was dit de plek waar de Belgische visionair Paul Otlet (1868-1944) met zijn vriend en Nobelprijswinnaar Henri La Fontaine zijn droom probeerde waar te maken: de creatie van een Mundaneum, of een 'Wereldpaleis'. Paul Otlet was een Brusselaar die de wereld wilde inventariseren. Zijn werk laat tot op de dag van vandaag internationaal sporen na. Was het niet het mediabedrijf Google dat enkele jaren geleden het Mundaneum van Otlet openlijk uitriep tot de voorloper van het internet? Sven praat daarover met de CEO van Google Belgium, Thierry Geerts. Hij heeft ook een afspraak met de Australiër W. Boyd Rayward, de biograaf van Otlet, hij bezoekt het Vredespaleis in Den Haag en vindt sporen van Otlets werk in het Corbusier-museum in Parijs. Wat deze befaamde Frans-Zwitserse architect had met Otlet en zijn Mundaneum, komt Sven dan weer te weten in het Brusselse Sint-Lucas.

De Basiliek van Koekelberg is naast een prachtig art deco-monument ook de vijfde grootste kerk van de wereld. Er valt ook heel wat over te vertellen. In deze vijfde aflevering gaat Sven Speybrouck op zoek naar het verhaal achter een weinig bekende plaats in de rechter zijvleugel van de basiliek: de Koreakapel. Glasramen werpen er hun licht op de Belgische betrokkenheid bij de 'Koreaanse' oorlog in het begin van de jaren '50: het eerste gewapende conflict van de Koude Oorlog. Voor Sven een goed uitgangspunt om de Koreaanse oorlog eens te bekijken vanuit het historische Belgische perspectief. Waarom jonge Belgische soldaten destijds naar Korea trokken en wat ze daar precies gedaan hebben, dat verneemt Sven in een aantal pakkende getuigenissen van Belgische oud-strijders van de oorlog.

Vanuit de vervallen fabrieken du Parc in Aalst reconstrueert Sven de vergane glorie van het gelijknamige kousenmerk van de familie Bosteels. Het is tegelijk ook het verhaal van de teloorgang van de ooit zeer florerende Belgische textielindustrie. In de stad van 'Boontje', komt Sven niet toevallig langs de Kapellekensbaan. Want daar in de buurt staat een verloederde fabriek te wachten op afbraak of op een herbestemming. Maar vooraleer het zover is, neust Sven er eerst nog eens rond. Het blijken de oude bedrijfspanden te zijn van de familie Bosteels, stichters van het bekende Belgische kousenmerk du Parc. Sven praat met een 'Bosteels', met oud-arbeidsters, Aalstkenners en een voormalige fabrieksdirecteur. Hij schakelt zelfs de brandweer in om de magische wereld van panty's en nylonkousen te kunnen ontdekken. Sven ontmoet ook televisie-icoon Paula Semer, die het ontstaan van de nylonkous 'aan den lijve' heeft ondervonden, en Michèle Beeckman, medeoprichtster van Mode.

Het Fort van Walem is momenteel een groene oase, maar in de Eerste Wereldoorlog maakte het deel uit van de fortengordel rond Antwerpen. Later was het hoofdkwartier van de Civiele Bescherming er gevestigd, de eerste hulp bij nucleaire dreiging, overstromingen en ander onheil voor de burgers. Wie herinnert zich nog de angst voor nucleaire aanvallen tijdens de koude oorlog. Of de grote overstromingen van 1976 in het Antwerpse Ruisbroek? Het Fort van Walem speelde bij al die gebeurtenissen zijn rol. Sven praat met fortengidsen, natuurkenners, getuigen uit Ruisbroek en medewerkers van de Civiele Bescherming. Hij sluit zijn onderzoek af in het hedendaagse Crisiscentrum. Daar wil hij te weten komen of we in onze moderne tijd, met al zijn technologische mogelijkheden, crisissen anders aanpakken dan destijds vanuit Walem.

Sven Speybrouck trekt naar het Zoniënwoud ten zuiden van Brussel. Daar ontdekt hij een grote open ruimte in het midden van het bos met aan de rand daarvan een merkwaardig gebouw. Ooit bruiste deze plek van het leven. Het hoefgetrappel van paarden en het gejuich van publiek overstemden de geluiden van het woud. Hier bevond zich de Hippodroom van Groenendaal. Toeschouwers kwamen van heinde en verre, op zoek naar de glamour van de paardenraces, plezier en gokvertier. Het overgebleven gebouw was de koninklijke loge, want de hippodroom was vooral ook een trefpunt van de Brusselse beau monde. Nu weerklinkt er nog alleen het gekwetter van de vogels. Maar de teloorgang van de Hippodroom zindert nog altijd na in de gemeente Hoeilaart, waar Groenendaal toe behoort.