Alle afleveringen

Maritiem archeoloog Martijn Manders treedt vanavond als eerste op in De Wereld Leert Door. Matthijs van Nieuwkerk interviewt Manders, hoofd van het Maritiem Programma van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, over `De Utrecht', een admiraliteitsschip dat in de 17de eeuw is gezonken in Braziliaanse wateren. Hij opent hiermee deze nieuwe tv-reeks van de makers van de DWDD, waarin dagelijks een wetenschapper twaalf minuten lang vertelt over zijn of haar onderzoek.

Willem Haverkort werkte de afgelopen 4 jaar voor zowel DIFFER (Dutch Institute for Fundamental Energy Research - www.differ.nl als voor het CWI (Centrum voor Wiskunde en Informatica - www.cwi.nl) aan zijn onderzoek naar kernfusie. Hij promoveert binnenkort op zijn onderzoek aan de TU Eindhoven.

Vanessa Evers werkt bij de Human Media Interaction groep, Universiteit Twente. Daar onderzoekt zij hoe mensen interacties aangaan met autonome objecten zoals robots of andere machines. Ze focust zich voornamelijk op de acceptatie van robots in de samenleving en hoe robots tot sociale wezens kunnen worden gemaakt. Professor Evers zoekt uit welk gedrag wij mensen fijn vinden bij robots zodat ze maximaal in onze samenleving kunnen integreren.

Lucas Ellerbroek is promovendus aan de Universiteit van Amsterdam en hij onderzoekt de geboorte van sterren. Niemand kan tijdreizen en daarom weten we niet hoe de bekendste ster, onze zon, er in den beginne uitzag. Maar wat men wel kan doen, is jonge andere sterren bekijken. Door het eerste stadium te onderzoeken dat alle sterren ondergaan hoopt hij zo de ontstaansgeschiedenis van onze zon en de planeten te ontrafelen.

Vandaag in De Wereld Leert Door professor Albert van den Berg, nanotechnoloog. Hij werkt aan de Universiteit Twente en houdt zich bezig met de ontwikkeling van labs-on-a-chip.Dit zijn minuscule laboratoria die ongeveer zo groot zijn als een postzegel.Deze apparaatjes zijn uitgerust met uiterst kleine kanalen waarin je minuscule druppeltjes kan laten bewegen, scheiden en mixen. Door deze techniek weten we waar de bloedpropjes vandaan komen die een hartinfarct veroorzaken, en kunnen we in de toekomst uiteindelijk een nieuw stukje weefsel uitprinten met een 3D-printer.

Vandaag met dr. Appy Sluijs, Paleoklimatoloog. Hij werkt aan de Universiteit Utrecht en doet onderzoek naar klimaatverandering. Kan vijfenvijftig miljoen jaar oude modder ons vertellen hoe het klimaat er over dertig jaar uit ziet?

Alexander Brinkman vertelt over teleportatie. Is het mogelijk om voorwerpen op grote afstand te versturen zoals in sciencefictionfilms te zien is? Wetenschappelijk onderzoek naar teleportatie probeert de eigenschappen van materialen te faxen zodat je op afstand een kloon van het materiaal kunt maken. Professor Brinkman wil de eerste zijn die elektronen kan faxen naar een andere plek.

Thomas van Gurp (1983) is bioloog en werkt aan het Instituut voor Ecologie waar hij promotieonderzoek doet. Hij houdt zich specifiek bezig met het onderzoeken van het DNA van paardenbloemen. Sinds 2000 is duidelijk geworden dat het DNA niet alleen veranderd door de samensmelting van genen van vader en moeder, maar ook via bepaalde schakelaars die op het DNA zitten, die aan- en uitgezet kunnen worden. Die schakelaars zorgen ervoor dat een volgende generatie zich snel aan kan passen aan omstandigheden. Dat is zo bij mensen, maar ook bij planten. Planten moeten zich aanpassen aan hun eigen omgeving, ze kunnen niet weglopen als het te warm wordt of een nattere plaats opzoeken als het te droog is. Daarom is het belangrijk om snel te reageren op directe dreiging; bijvoorbeeld als er een rups is die je bladeren opeet kun je gifstoffen aanmaken waardoor de rups ander voedsel gaat zoeken. Soms is de bedreiging minder direct. Door klimaatverandering is er soms langere tijd minder regen, waarop je je als plant kunt aanpassen door minder water te gebruiken of sneller te gaan bloeien.

Vandaag aan tafel zit natuurkundige Rolf Hut, werkzaam aan de TU Delft. Hij is de MacGyver van Nederland. Hij verbouwt namelijk simpele huis-tuin en keukenartikelen tot apparatuur voor klimatologisch onderzoek.

Vandaag de president van de KNAW, Hans Clevers, vertellt over zijn onderzoek naar stamcellen. Door het werk is het mogelijk om organen te laten groeien in een laboratorium. Hij heeft onlangs een nieuwe en grote stap gezet in dit fascinerende onderzoeksgebied en komt zijn primeur geven bij ons aan tafel. Een ontwikkeling in stamcelonderzoek die de medische boeken gaat herschrijven en zal kunnen leiden tot het repareren en herstellen van allerlei organen.

In deze uitzending: Marcel de Puit, vingerspoordeskundige van het Nederlands Forensisch Instituut. Hij zal uitleggen hoe een vingerafdruk ons nog veel meer kan vertellen.

De CIA was de werkelijke moordenaar van John F.Kennedy. De overheid houdt ons met vaccinaties onder de duim en Bush zat achter de aanslagen van de Twin Towers. De vraag vanavond bij De Wereld Leert door is: Waarom geloven mensen zo graag in complottheorieën? Cultureel socioloog Stef Aupers zal ons er alles over vertellen.

Archeoloog David Fontijn van de Universiteit Leiden. Hij onderzoekt prehistorische zwaarden!

Er zijn mensen die moordneigingen krijgen van een slurpende gast in een restaurant, een popcorn-etende bioscoopbezoeker of een snurkende partner. Zijn dit mensen die snel geïrriteerd zijn? Nee, het is een officiële ziekte en het heet misofonie. Aan tafel de ontdekker ervan: Damiaan Denys, Hoogleraar psychiatrie Universiteit van Amsterdam.

Prof. dr. Louise Vet is te gast. Zij is hoogleraar evolutionaire ecologie en directeur van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW). Ze komt vertellen hoe sommige insecten met piepkleine hersenen zo slim kunnen zijn. Dit onderzoek draagt bij aan de biologische manier van bestrijding in de land- en tuinbouw. Het onderzoek naar de hersenen van die insecten en de werking van hun geheugen geeft uiteindelijk ook een beter begrip van ziektes zoals Alzheimer.

Vanavond gaat het in ‘De Wereld Leert Door’ over het gevaar van woest stromend water. Maarten Kleinhans van de Universiteit Utrecht is een dompteur van wilde rivieren. Deze wetenschapper gebruikt alfalfa als zweep om een rivier te laten doen wat hij wil. En het mooiste van deze rivierwetenschapper: water boeit hem niet.

Kun je in de toekomst met een smartphone een burnout voorkomen? Vanavond gaat het in De Wereld Leert Door over stress. Victor Kallen is gedragswetenschapper bij TNO.

Dr. Nicole Krekel is een jonge plastisch chirurg in wording. Zij bedacht een revolutionaire techniek voor de behandeling van borstkanker. Hierdoor zijn operaties veel succesvoller.

Dr. Ivar Vermeulen. Hij is communicatiewetenschapper aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en gaat vertellen over zijn onderzoek naar 'kippenvelmuziek'. Hij zal een boekje opendoen over de verleiding van reclamemuziek.

Vanavond gaat het in De Wereld Leert Door over Topsport. Diederick ontvangt wetenschapper Bert Otten aan tafel die de gouden prestatie van Epke Zonderland in London minutieus analyseerde. Hij laat zien waar het bijna mis ging en hoe Epke nog groter gaat worden

Vanavond is dr. Inge Loes ten Kate te gast. Deze astrobiologe onderzoekt bodemmonsters van Mars. Zo hoopt zij te begrijpen hoe het leven op aarde is ontstaan.

Vandaag in De Wereld Leert Door Rudi de Vries, onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is gepromoveerd op de evolutie van strips in de lage landen. Het succes van de Belgische strip, waarom vrouwen er niet aan willen, en hoe soms stripverhalen toch écht tot kunst gerekend moeten worden.

Vanavond in De Wereld Leert Door onderzoeker Bas Jongenelen. Hij komt vertellen over de pest, poep en priesters. Oftewel, humor in de Middeleeuwen. Waar konden ze 500 jaar geleden wel en niet om lachen?

Vandaag in De Wereld Leert Door prof. dr. Eveline Crone. Deze ontwikkelingspsycholoog komt vertellen over de ondoordringbare hersenen van pubers. Wat zijn de grenzen aan onderzoeksmogelijkheden, en hoe diep kunnen wetenschappers in de toekomst het brein induiken?

Vandaag in De Wereld Leert Door: de sublieme schoonheid én de gruwel van het Paleis op de Dam in Amsterdam. Drie en een halve eeuw geleden werd dit ontworpen als puur propaganda-middel. De Vlaamse kunsthistoricus Stijn Bussels komt ons leren hoe we naar het Paleis op de Dam moeten kijken.

Vandaag in De Wereld Leert Door een kleine cursus film kijken. Bijrollen zijn belangrijker in films dan we misschien denken. Filmwetenschapper Peter Verstraaten is hier en leert ons nog beter naar speelfilms te kijken.

Vanavond een schokkend verhaal in de Wereld Leert Door; Grote aardbevingen zorgen nog steeds wereldwijd ieder jaar voor veel te veel slachtoffers. Maar er is hoop dankzij een Nederlandse vinding. Geoloog Andre Niemeyer is te gast en vertelt ons er alles over.

Historicus Martijn Kleppe van de Erasmus Universiteit promoveert aanstaande donderdag op iconische persfoto?s. Hoe wordt een foto iconisch? En hoe vaak vertelt een persfoto juist een verkeerd verhaal? Zonder dat we het doorhebben krijgen we in de krant, op websites, maar ook in geschiedenisboeken regelmatig verkeerde foto?s voorgeschoteld.

Vandaag in De Wereld Leert Door een wetenschappelijk analyse van geheimen. Waarom gaan we geheimen aan en houden we ze in stand? En word je er slechter of beter van? Psycholoog en geheimenspecialist Andreas Wismeijer onthult het allemaal.

Vandaag in De Wereld Leert Door gaat het over hernia’s. Niet bij mensen, maar bij honden. Dr. Marianna Tryfonidou, onderzoeker aan de faculteit diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht gaat ons vertellen hoe we uiteindelijk hernia’s bij mensen kunnen voorkomen, door de behandeling van hernia’s bij honden over te nemen.

Vanavond in De Wereld Leert Door een onderzoek over het eetgedrag van vrouwen. Gedragswetenschapper Roel Hermans filmde bijna 750 vrouwen met de verborgen camera. Afgelopen week promoveerde hij, vanavond vertelt hij over de resultaten. Wanneer laten vrouwen iets staan en wanneer eten ze vrolijk door?

Vanavond gaan we in De Wereld Leert Door goochelen. Aan tafel één van de meest gerenommeerde natuurkundigen van ons land, hoogleraar Leo Kouwenhoven. Hij gaat een metalen kubus laten zweven, en hij weet zelf ook niet hoe het kan. Komt dat zien, natuurkundig goochelen in De Wereld Leert Door.

Vanavond gaat het in De Wereld Leert Door over de kern van ons lichaam, cellen. Nederlandse wetenschappers doen momenteel baanbrekend onderzoek naar de manier waarop cellen zich delen. Het gebeurt iedere dag miljoenen keren in je lichaam – maar tot nu toe is er heel weinig bekend hoe precies. Nu dus wel. Te gast is wetenschapper Marileen Dogterom.

Vanavond in De Wereld Leert Door een stukje vaderlandse geschiedenis. Wij Nederlanders hadden een behoorlijke grote mond aan het begin van de 17e eeuw. En niet onterecht – want het werd de Gouden Eeuw. Maar de vraag aan historicus Kees Zandvliet is: was een weldoordacht masterplan of dikke, vette bluf?

Vanavond in De Wereld Leert Door vertelt game-professor Marinka Copier over een computerspel voor varkens. Waarom zou je als wetenschapper een game voor varkens ontwikkelen? Is het leuk om samen met je favoriete varken aan je high-score te werken? Vanavond, tegen half elf op Nederland 3: De Wereld Leert Door.

Vanavond in De Wereld Leert Door schalt muziek door de studio. Musicoloog Therese de Goede zocht naar de verloren noten en zij zal op haar klavecimbel 400 jaar oude improvisatiemuziek samen met een zangeres ten gehore brengen. Als een soort oer-jazz.

Vanavond in De Wereld Leert Door is dr. Arnon Kater te gast. Deze arts van het AMC doet onderzoek naar leukemie en vertelt over de nieuwste doorbraak: een pil waardoor deze ernstige ziekte mogelijk ingedamd kan worden.

Één van de grootste mysteries uit de dierenwereld is het groepsgedrag van spreeuwen. Is er een hiërarchie in de zwerm? En hoe maken ze die prachtige vormen? Professor Charlotte Hemelrijk uit Groningen zal vanavond in De Wereld Leert Door alles uitleggen over die spreeuwenzwermen.

Vanavond gaat het in De Wereld Leert Door over het bouwen van paleizen en kerken. Vroeger duurde dat een eeuwigheid, totdat in de Middeleeuwen een paar slimme mannen uit de Lage Landen het bouwpakket uit vonden. En toen ging het snel. Kunsthistoricus Merlijn Hurx promoveerde aan de TU Delft op het onderzoek naar deze nieuwe manier van bouwen. Tegenwoordig is hij als universitair docent middeleeuwse architectuurgeschiedenis verbonden aan de Universiteit Utrecht.

Vanavond in De Wereld Leert Door de wereld op z’n kop. Wetenschapper Rick Scholte heeft een camera uitgevonden waar mee je geluid kunt zien. Eindelijk het wapen tegen geluidsoverlast? Hier in de studio laten we zien hoe het werkt en hoe het ook jouw leven kan gaan veranderen.

Vanavond in De Wereld Leert Door de 32ste President van de Verenigde Staten: Franklin D. Roosevelt. Hij was de eerste die gebruik maakte van moderne technieken en wist die zo in te zetten dat we hem herinneren als een held. Hoe deed hij dat en wat had hij te verbergen? Amerikanist Sara Polak legt het uit

Vanavond in De Wereld Leert Door echte stof tot nadenken. Geen lichte kost: het heelal en wat daar niet aan klopt. Neerlands beste natuurkundige Erik Verlinde legt uit waarom de Big Bang niet kan hebben plaatsgevonden. Als zijn theorie klopt, komt hij in een rijtje met Isaac Newton en Albert Einstein.

Waaromis het zo moeilijk om een mooie auto te ontwerpen? Elmer van Grondelle van deTU Delft komt het in De Wereld Leert Door uitleggen en geeft meteen ook hetantwoord op de vraag waarom de meeste milieuvriendelijke auto’s zo’n pijn aanje ogen doen.

Vanavond in De Wereld Leert Door: hersenonderzoek. De jonge Amsterdamse hoogleraar Jeroen Geurts is niet tevreden met hoe dat gebeurt. Dat kan anders en dat moet anders. Pas dan zullen er echte oplossingen komen voor ziektes als Alzheimer en MS.

Hoe herken je een boef? Professor Beatrice de Graaf, veiligheids- en terrorisme expert, legt het vanavond in De Wereld Leert Door uit. Maak je je zorgen over beveiligingscamera’s? Dat is zo achterhaald. Beatrice de Graaf vertelt waar je je echt zorgen om moet maken.

Vanavond het laatste avondmaal van De Wereld Leert Door. De keuken is eigenlijk één groot scheikundig laboratorium. Chefkok en scheikunde-fanaat François Geurds laat zien hoe zalm kan garen door een overdosis zout, en leert ons culinair toveren met de elementen.